موارد پیش از مطالعه
فهرست سرفصل های مطالب
امتیاز دهید
4.8/5 - (14 امتیاز)

پیشگیری و کنترل عفونت های بیمارستانی

زمینه و هدف

 عفونت بیمارستانی به عفونتی گفته می‌شود که در اثر بر خورد میزبان با عوامل ایجاد کننده عفونت، در بیمارستان روی داده باشد. لذا ممکن است علائم عفونت در حین اقامت بیمار در بیمارستان و یا پس از ترخیص وی بروز نماید شایع ترین نوع، عفونتهای دستگاه اداری هستند. این عفونت‌ها از مهمترین علل خون‌‌پ‍َلَشتی (سِپتی‌سِمی) و مرگ و میر ناشی از عفونت‌های بیمارستانی هستند که عموماً به علت استفاده از روش‌های تهاجمی (Invasive) به وجود می‌آیند. راه‌های  مختلفی جهت انتقال عفونت بیمارستانی وجود دارد، در انتقال عفونت‌های بیمارستانی انتقال غیر‌مستقیم، شایع‌ترین راه انتقال عفونت‌ها است که می‌تواند از طریق دست‌های پرسنل بیمارستان با آب، غذا، مایعات بیولوژیک و یا وسایل پزشکی آلوده، از فرد مخزن یا ناقل به فرد حساس منتقل گردد. کلستریدیوم دیفیسیل (Clastridium Difficile)، عامل مهم اسهال در بیمارستان‌ها، با توجه به قدرت بقایی که در محیط بیمارستان داردو توانایی رشد آن در بدن بیماران تحت درمان آنتی بیوتیک طولانی مدت، از فرد آلوده به فرد سالم منتقل می‌شود منابع آب آشامیدنی که مخزن مهم گونه‌های پسودوموناس و سایر باکتریهای گِرَم منفی است، منبع مناسبی برای انتقال، به خصوص در بیماران نقص ایمنی است.

روش مطالعه

طی یک مطالعه مروری با استفاده از اینترنت و ژورنالهای تخصصی و بررسی متون و بانکهای اطلاعاتی پیشگیری و کنترل عفونت‌های بیمارستانی مورد بررسی قرارگرفت.

یافته‌ها

یافته‌های مهم نشان می‌دهد که سه راهکار اصلی جهت کنترل عفونت‌های بیمارستانی وجود دارد. ۱- حذف مخازن ارگانیسم‌ها یا محدود نمودن آنها، ۲- قطع زنجیره انتقال، ۳- محافظت میزبان در برابر عفونت و بیماری، در مورد حذف ناقل یا مخزن بیماری، استریل نمودن وسایل جراحی، استفاده از مواد ضد عفونی کننده و آنتی سپتیک‌ها و استفاده از روش‌های استریل می‌تواند در کاهش عفونت‌ها نقش عمده‌ای ایفا کنند. این امر در بیمارستان صحرایی که ممکن است با مشکل قطع برق و آب و … روبرو باشیم بسیار پراهمیت است. جهت قطع زنجیره انتقال استفاده از وسایلی چون دستکش، گان و عینک که در انتقال از طریق خون بین پرسنل و تجهیزات و بیماران نقش عمده‌ای دارند و ماسک که در انتقال از طریق تنفس به ویژه در مورد سل مهم است توصیه می‌شود  نهایتاً شستن دست‌ها قبل، بین و بعد از تماس پرسنل بیمارستان با بیماران به صورت امری واجب، از پارامترهای مهم است رعایت موازین بهداشتی جهت وسایل شخصی که بیماران استفاده می‌کنند، بخش دیگری از این مقوله می‌باشد حفاظت میزبان هم می‌تواند شامل بیماران بستری و هم پرسنل بیمارستانی گردد.

بحث و نتیجه گیری

براساس آمارهای جهانی در سال، ۱۷ تا ۲۹ میلیارد دلار هزینه صرف درمان عفونت‌های بیمارستانی می‌شود، درحالی که می‌توان با سرمایه‌گذاری مناسب در زمینه کنترل عفونت‌های بیمارستانی در هزینه‌های درمانی صرفه جویی کرد. عفونت‌های ادراری با ۳۹ درصد میزان شیوع، بالاترین و عفونت‌های پوست با ۸ درصد میزان شیوع، پایین‌ترین رده را درعفونت‌های بیمارستانی دارند. افراد مسن و بیمارانی که دارای ناراحتی‌های ریوی هستند و کسانی که تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند، افرادی هستند که احتمال ابتلا به عفونت‌های بیمارستانی در آنها جدی‌تر است. کاهش موارد عفونت‌های بیمارستانی و هزینه درمان و بستری بیماران در بیمارستان از طریق انتخاب روش‌های مناسب برنامه‌ریزی برای کنترل عفونت و پیشگیری از بروز انتشار عوامل عفونت‌زا در بیمارستان‌ها و سایر مراکز درمانی بر‌اساس امکانات موجود، باید همواره مد نظر باشد.

عفونت بیمارستانی (Infections Nasocomial) به عفونتی اطلاق می شود که بیمار در زمان بستری بودن به آن دچار نبوده و ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از پذیرش بیمار در بیمارستان ایجاد می شود؛ به شرط آنکه در دوره کمون آن نبوده باشد. عفونت های بیمارستانی یک مشکل جدی مراکز بهداشتی درمانی به شمار می‌روند و هرساله هزینه های زیادی را به بیماران و مراکز بهداشتی درمانی تحمیل می‌کنند.
زمانی بیماران ترخیص شده در تعریف عفونت بیمارستانی گنجانده می شوند که:

الف) ۷ الی ۱۰ روز پس از ترخیص بیمار که به علت داخلی بستری بوده و هیچ اقدام جراحی خاصی بر روی آن صورت نگرفته است.
ب) تا یک ماه پس از ترخیص به علت جراحی، در صورتی که Implant برای بیمار کار گذاشته نشده باشد. مانند: لاپاراتومی، آپاندکتومی و هرنی.
ج) تا یک سال بعد از جراحی که برای بیمار Implant کار گذاشته شده باشد. مثل عمل های ارتوپدی که در آن پیچ، پین، پلاک و … کار گذاشته می شود.

در کل سه گروه از افراد در معرض ابتلاء به عفونت های بیمارستانی می باشند:

۱- بیمار
۲- پرسنل سیستم درمانی
۳- جامعه

هر یک از اعضای بدن انسان می تواند دچار عفونت بیمارستانی گردد ولی در این بین عفونت دستگاه ادراری با سهم ۴۲٪ در رده اول قرار دارد. در ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻫﺎﻱ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ، ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺍﺩﺭﺍﺭﻱ، ﺷﺎﻳﻊ ﺗﺮﻳﻦ ﻭ ﭘﻨﻮﻣﻮﻧﻲ ﻛﺸﻨﺪﻩ ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎﻱ ﺑﻴﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﺤـﺴﻮﺏ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ. ﮔﺮﭼﻪ ﺩﺭ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﻛﺰ، ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺑﻴﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻧﻲ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﮔﺮﺩﺵ ﺧﻮﻥ، ﻋﻠﺖ ﺍﺻﻠﻲ ﻣﺮﮒ ﺑﻴﻤﺎﺭﺍﻥ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

برای کنترل عفونت های بیمارستانی موارد ذیل انجام می گیرد:

بخش اول: تدابیر احتیاط آمیز عمومی

۱- شستشوی دست ها
۲- استفاده از پوشش های حفاظتی
۳- راه های مطمئن و ایمن مواد آلوده

بخش دوم: احتیاط های جداسازی

۱- جداسازی اکید یا مطلق
۲- هماهنگی بین ملاقات کنندگان و پرستاران جهت چگونگی عملکرد
۳- ایجاد شرایط مناسب در اتاق بیمار
۴-  استفاده از پوشش های محافظتی توسط کارکنان و ملاقات کنندگان در حین ورود به اتاق بیمار
۵- استفاده از دستکش و ماسک توسط بیمار هنگام ترک اتاق
۶-  جداسازی تماسی (مانند: عفونت های باکتریایی مقاوم و بعضی از اسهال ها)
۷-  شستشوی دست ها
۸-  جداسازی تنفسی

نویسنده: فریده تکلو

کارشناس کامپیوتر دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

با ما در تعامل باشید

3 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *