
دستگاه ساکشن دامپزشکی چیست؟ بررسی کاربردها، دستگاههای صاایران و آریووک و نقش کیسه ساکشن یکبار مصرف
مقدمه
با گسترش خدمات درمانی و جراحی حیوانات، استفاده از تجهیزات مناسب در کلینیکها و بیمارستانهای دامپزشکی اهمیت بیشتری یافته است. دستگاه ساکشن دامپزشکی از تجهیزات کاربردی این مراکز است که با ایجاد فشار منفی، خون، ترشحات و مایعات اضافی را از ناحیه درمان خارج میکند. تجمع مایعات میتواند دید جراح را محدود کند؛ به همین دلیل انتخاب و استفاده صحیح از ساکشن در مدیریت میدان جراحی اهمیت دارد. در کنار دستگاه، نوع مخزن و تجهیزات مصرفی نیز بر بهداشت و سهولت کار اثر میگذارد. این مقاله از شرکت مخازن طبی آبادیس، عملکرد دستگاه ساکشن، کاربردها، دو گزینه موجود در بازار با نامهای صاایران و آریووک و نقش کیسه ساکشن یکبار مصرف را بررسی میکند.
دستگاه ساکشن دامپزشکی چگونه کار میکند؟
دستگاه ساکشن دامپزشکی (Veterinary Suction Machine) با استفاده از پمپ وکیوم، فشار منفی ایجاد میکند. این فشار موجب انتقال مایعات از محل مکش از طریق لوله به مخزن جمعآوری ترشحات میشود. اجزای متداول دستگاه شامل پمپ وکیوم، رگلاتور و گیج فشار، لوله ساکشن، مخزن جمعآوری و در برخی مدلها فیلتر محافظ و سامانه جلوگیری از سرریز است. شدت مکش باید متناسب با نوع اقدام درمانی و شرایط حیوان تنظیم شود؛ مکش نامناسب میتواند به بافت آسیب بزند.
کاربردهای دستگاه ساکشن در دامپزشکی
۱. جراحی حیوانات
در جراحیهای شکمی، ارتوپدی و سایر اقدامات جراحی، دستگاه ساکشن با تخلیه خون و مایعات اضافی به حفظ دید مناسب جراح کمک میکند. نوع سرساکشن و فشار انتخابی باید با ناحیه جراحی سازگار باشد.
۲. تخلیه ترشحات تنفسی
در شرایط مشخص و با تشخیص دامپزشک، ساکشن میتواند برای تخلیه کنترلشده ترشحات مسیر تنفسی به کار رود. این کار نیازمند تجهیزات مناسب و توجه دقیق به فشار مکش است.
۳. اقدامات اورژانسی
در بخش اورژانس، دسترسی به ساکشن آمادهبهکار برای مدیریت ترشحات و مایعات اهمیت دارد. کنترل عملکرد پمپ، سالمبودن لولهها و در دسترس بودن تجهیزات مصرفی باید بخشی از بررسیهای دورهای مرکز باشد.
۴. دندانپزشکی دامپزشکی
در برخی اقدامات دندانپزشکی حیوانات، ساکشن برای جمعآوری بزاق، خون و مایعات شستوشو استفاده میشود. شیوه کاربرد باید با شرایط بیهوشی و پروتکل درمان هماهنگ باشد.
انواع دستگاه ساکشن دامپزشکی
ساکشنهای پرتابل برای جابهجایی میان اتاقها یا استفاده در شرایطی که تحرک دستگاه اهمیت دارد مناسباند. ساکشنهای جراحی برای تخلیه مایعات در اقدامات درمانی طراحی شدهاند و انتخاب آنها به پایداری مکش، ظرفیت مخزن و شرایط کارکرد بستگی دارد. در مراکز بزرگتر ممکن است سیستم ساکشن مرکزی استفاده شود که منبع وکیوم را به چند نقطه مصرف متصل میکند. در هر سه گروه، محافظت از مسیر وکیوم و رعایت بهداشت سیستم جمعآوری ترشحات ضروری است.
معرفی دستگاه ساکشن صاایران(sarIran)
دستگاه ساکشن صاایران یکی از تجهیزات مورد استفاده برای جمعآوری خون، ترشحات و مایعات اضافی در اقدامات درمانی و جراحی است. این دستگاه با ایجاد فشار منفی، مایعات را از طریق لوله ساکشن به مخزن جمعآوری منتقل میکند و به حفظ دید مناسب جراح و مدیریت بهتر ترشحات کمک میکند.
دستگاه ساکشن صاایران مدل C55 از گزینههای قابل بررسی برای مراکز درمانی و کلینیکهای دامپزشکی است. هنگام انتخاب این دستگاه برای جراحی حیوانات، باید عواملی مانند قابلیت تنظیم فشار مکش، ظرفیت مخزن، عملکرد سیستم محافظت در برابر سرریز و سهولت نظافت تجهیزات بررسی شوند.
همچنین استفاده از کیسه ساکشن یکبار مصرف در کنار این دستگاه، در صورت تأیید سازگاری فنی مخزن و اتصالات، میتواند به کاهش تماس مستقیم کارکنان با ترشحات و تسهیل مدیریت پسماندهای درمانی کمک کند.

معرفی دستگاه ساکشن آریووک (Ariovac)
دستگاه ساکشن آریووک (Ariovac) یکی از تجهیزات ساکشن جراحی است که با نام شرکت پویندگان راه سعادت شناخته میشود. این دستگاه با ایجاد فشار منفی، امکان مکش و جمعآوری خون، ترشحات و مایعات اضافی را در حین اقدامات درمانی و جراحی فراهم میکند و به حفظ دید مناسب جراح و مدیریت بهتر مایعات کمک میکند.
دستگاه ساکشن آریووک مدل Ariovac 50 از گزینههای قابل بررسی برای استفاده در مراکز درمانی و کلینیکهای دامپزشکی است. هنگام انتخاب این دستگاه برای جراحی حیوانات، بررسی عواملی مانند قدرت و قابلیت تنظیم مکش، ظرفیت مخازن جمعآوری ترشحات، سیستم محافظت در برابر سرریز و سهولت نظافت و نگهداری اهمیت دارد.
همچنین استفاده از کیسه ساکشن یکبار مصرف آبادیس در سیستمهای سازگار میتواند به کاهش تماس مستقیم کارکنان با ترشحات، حذف برخی مراحل تخلیه و شستوشوی مخازن و بهبود مدیریت بهداشتی پسماندهای درمانی کمک کند.

معرفی برندهای خارجی دستگاه ساکشن دامپزشکی
علاوه بر دستگاههای ساکشن تولید داخل، شرکتهای خارجی متعددی در زمینه طراحی و عرضه تجهیزات ساکشن پزشکی و دامپزشکی فعالیت میکنند. این دستگاهها با توجه به نوع کاربرد، از مدلهای کوچک و قابلحمل تا تجهیزات جراحی با ظرفیت و نرخ جریان بالاتر عرضه میشوند.
در انتخاب دستگاه ساکشن خارجی برای کلینیک یا بیمارستان دامپزشکی، بررسی مشخصات فنی، قابلیت تنظیم فشار منفی، ظرفیت مخزن، سیستم محافظت در برابر سرریز و دسترسی به قطعات مصرفی اهمیت دارد. در ادامه، چند نمونه از برندها و مدلهای خارجی معرفی میشوند.
۱. دستگاه ساکشن دامپزشکی اشمن (Eschmann) – انگلستان

شرکت Eschmann از تولیدکنندگان انگلیسی تجهیزات پزشکی است که دستگاههای ساکشن سری VPX را برای محیطهای دامپزشکی عرضه میکند.
این محصولات برای استفاده در اتاق عمل، اتاق معاینه و سایر بخشهای دامپزشکی معرفی شدهاند و به دلیل طراحی قابلحمل، امکان جابهجایی بین بخشهای مختلف مرکز را فراهم میکنند.
دو مدل معرفیشده در وبسایت رسمی این شرکت عبارتاند از:
-
VPX35: نرخ جریان هوای مکش بیش از ۳۵ لیتر در دقیقه
-
VPX45: نرخ جریان هوای مکش بیش از ۴۴ لیتر در دقیقه
این مدلها قابلیت جابهجایی دارند و در نسخههایی با پدال پنوماتیکی نیز عرضه میشوند. انتخاب مدل مناسب باید براساس نیاز بالینی و مشخصات تجهیزات جانبی انجام شود.
۲. دستگاه ساکشن دامپزشکی شینووا (SHINOVA) – چین

برند SHINOVA در زمینه عرضه تجهیزات دامپزشکی فعالیت میکند و دستگاه ساکشن الکتریکی مدل YX932D را برای استفاده در مراکز درمان حیوانات معرفی کرده است.
این مدل برای تخلیه ترشحات، خون و مایعات از حفرههای بدن یا محل زخم طراحی شده و دارای پمپ بدون روغن، تنظیمکننده فشار مکش و سیستم محافظت در برابر سرریز است.
وجود دو مخزن جمعآوری، امکان تنظیم مکش و طراحی متحرک، این دستگاه را به یکی از گزینههای قابل بررسی برای مراکز دامپزشکی دارای فعالیت جراحی تبدیل میکند.
۳. دستگاه ساکشن دامپزشکی کامی (CA-MI) – ایتالیا

شرکت CA-MI از تولیدکنندگان ایتالیایی تجهیزات الکتروپزشکی است که محصولات ساکشن آن در کاربردهای پزشکی و دامپزشکی مورد استفاده قرار میگیرند.
یکی از محصولات این شرکت، دستگاه ساکشن جراحی HOSPIVAC 400 است که برای جمعآوری مایعات در اقدامات جراحی طراحی شده است.
براساس اطلاعات فنی منتشرشده برای HOSPIVAC 400، این دستگاه دارای دو مخزن پلیکربناتی ۲۰۰۰ میلیلیتری، پمپ بدون روغن، سیستم محافظت در برابر سرریز و فیلتر محافظ است.
حداکثر فشار منفی قابل تنظیم دستگاه ۹۰ کیلوپاسکال و حداکثر نرخ جریان آزاد هوا ۹۰ لیتر در دقیقه اعلام شده است. این مدل همچنین برای کارکرد مداوم معرفی شده و به دلیل ساختار چرخدار، امکان جابهجایی در محیط درمانی را دارد.
۴. دستگاه ساکشن دامپزشکی سانترا (Suntra Medical) – مدل VSU-02

شرکت Suntra Medical دستگاه ساکشن الکتریکی VSU-02 را در گروه تجهیزات دامپزشکی خود معرفی کرده است.
این دستگاه از پمپ پیستونی بدون روغن استفاده میکند و دارای قابلیت تنظیم فشار منفی، کلید دستی و پدالی و سیستم محافظت در برابر ورود مایعات به پمپ است.
براساس مشخصات درجشده در وبسایت شرکت، دستگاه VSU-02 دارای دو مخزن با ظرفیت حداقل ۲۵۰۰ میلیلیتر برای هر مخزن است. حداکثر فشار منفی آن حداقل ۰٫۰۹ مگاپاسکال و نرخ جریان مکش حداقل ۲۰ لیتر در دقیقه اعلام شده است.
این ویژگیها باعث میشوند دستگاه برای بررسی در کاربردهای درمانی و جراحی دامپزشکی مناسب باشد؛ بااینحال انتخاب نهایی باید با توجه به حجم ترشحات، شرایط استفاده و الزامات بالینی انجام شود.
کنترل عفونت در سیستم ساکشن دامپزشکی
کنترل عفونت در کلینیکها و بیمارستانهای دامپزشکی تنها به ضدعفونی اتاق عمل محدود نیست؛ ابزارها و مسیرهای انتقال ترشحات نیز باید در برنامه کنترل عفونت قرار گیرند. پژوهشی درباره آلودگی باکتریایی سرساکشنهای مورد استفاده در جراحی سگ و گربه، ضرورت توجه به شیوه استفاده و مدیریت بهداشتی این تجهیزات را برجسته کرده است . راهنمای انجمن بیمارستانهای حیوانات آمریکا (AAHA) نیز بر اقدامات نظاممند پیشگیری از عفونت، نظافت تجهیزات و رعایت پروتکلهای بهداشتی در مراکز دامپزشکی تأکید دارد.
در مخازن چندبارمصرف، تخلیه دستی ترشحات و شستوشوی مخزن میتواند کارکنان را در معرض مایعات آلوده قرار دهد. استفاده از تجهیزات محافظتی، روش صحیح تخلیه و ضدعفونی و انتخاب سیستم جمعآوری مناسب برای کاهش مواجهه ضروری است .
آلودگی متقاطع در تجهیزات ساکشن دامپزشکی
آلودگی متقاطع (Cross-Contamination) زمانی رخ میدهد که عوامل میکروبی از یک سطح، ابزار یا منبع آلوده به محیط، تجهیزات یا بیمار دیگر منتقل شوند. در مراکز دامپزشکی، ابزارهایی که با خون، ترشحات و بافتهای حیوانات تماس دارند، نیازمند مدیریت بهداشتی دقیق هستند.
در مطالعهای منتشرشده در مجله American Journal of Veterinary Research، آلودگی باکتریایی سرساکشنهای جراحی در ۴۴ عمل انجامشده روی سگها و گربهها بررسی شد. نتایج نشان داد که در ۳۰ مورد از ۴۴ عمل، معادل حدود ۶۸ درصد، آلودگی باکتریایی در سرساکشنهای مورد بررسی شناسایی شد.
در این مطالعه، باکتریهای جنس Staphylococcus از عوامل شایع شناساییشده بودند و در برخی جراحیهای آلوده یا نیمهآلوده، باکتریهایی مانند Pseudomonas، Streptococcus و Escherichia coli نیز گزارش شدند.
این نتایج اهمیت رعایت اصول آسپتیک، مدیریت صحیح سرساکشن و جلوگیری از تماس ابزار آلوده با محیط جراحی را نشان میدهند. البته مطالعه یادشده اثر کیسه ساکشن یکبار مصرف بر کاهش عفونت را بررسی نکرده است و نباید نتایج آن را بهعنوان اثبات اثربخشی یک محصول خاص تفسیر کرد.
نقش کیسه ساکشن یکبار مصرف در دامپزشکی
کیسه ساکشن یکبار مصرف (Disposable Suction Liner) در سیستمهای سازگار داخل محفظه یا مخزن نگهدارنده قرار میگیرد و مایعات مکششده را جمعآوری میکند. پس از مصرف، کیسه مطابق دستورالعمل سازنده و مقررات پسماند درمانی دفع میشود. این سیستم میتواند تماس مستقیم با ترشحات و برخی مراحل تخلیه و شستوشوی مخزن را کاهش دهد، اما جایگزین ضدعفونی قطعات چندبارمصرف و رعایت پروتکلهای کنترل عفونت نیست.

اهمیت سازگاری کیسه ساکشن یکبار مصرف با دستگاههای خارجی
در دستگاههای ساکشن خارجی نیز مانند نمونههای داخلی، سیستم جمعآوری ترشحات نقش مهمی در ایمنی و بهداشت فرایند درمان دارد. برخی دستگاهها با مخازن چندبارمصرف عرضه میشوند و برخی سیستمها امکان استفاده از کیسههای ساکشن یکبار مصرف را در پیکربندیهای سازگار فراهم میکنند.
کیسههای ساکشن یکبار مصرف آبادیس میتوانند برای بررسی استفاده در سیستمهای جمعآوری ترشحات مراکز دامپزشکی مورد توجه قرار گیرند. بااینحال، سازگاری این کیسهها با دستگاههای Eschmann، SHINOVA، CA-MI و Suntra تأیید نشده است و پیش از استفاده باید ابعاد مخزن، ساختار درپوش، اتصالات، مسیر وکیوم و الزامات ایمنی بررسی شوند.
این بررسی از آن جهت اهمیت دارد که استفاده از تجهیزات ناسازگار ممکن است موجب نشتی، کاهش عملکرد مکش یا اختلال در سیستم محافظت از پمپ شود.
مقایسه مخزن ساکشن چندبارمصرف و کیسه ساکشن یکبار مصرف
انتخاب سیستم جمعآوری ترشحات، یکی از تصمیمات مهم در تجهیز اتاق عمل دامپزشکی است. مخازن چندبارمصرف و سیستمهای مجهز به کیسه ساکشن یکبار مصرف هر دو برای جمعآوری مایعات استفاده میشوند، اما از نظر فرایند تخلیه، نظافت و مدیریت پسماند تفاوتهایی دارند.
| معیار | مخزن چندبارمصرف | کیسه ساکشن یکبار مصرف |
|---|---|---|
| جمعآوری ترشحات | داخل مخزن | داخل کیسه قرارگرفته در مخزن نگهدارنده |
| تخلیه پس از مصرف | معمولاً نیازمند تخلیه و نظافت | دفع کیسه طبق دستورالعمل |
| تماس با ترشحات | احتمال مواجهه هنگام تخلیه | امکان کاهش مواجهه در سیستم بسته مناسب |
| شستوشوی محفظه | طبق دستورالعمل پس از استفاده | ممکن است نیاز به شستوشوی داخلی کمتری داشته باشد |
| هزینه مصرفی | هزینه نظافت و بازفرآوری | هزینه تعویض کیسه |
| کنترل عفونت | وابسته به بازفرآوری صحیح | وابسته به استفاده و دفع صحیح و نظافت قطعات باقیمانده |
کیسه ساکشن آبادیس و ارتباط آن با مراکز دامپزشکی
شرکت مخازن طبی آبادیس در زمینه تولید کیسه ساکشن یکبار مصرف و ملزومات مرتبط با سیستم ساکشن فعالیت میکند. از منظر نیازهای کلینیک دامپزشکی، انتخاب کیسه مناسب باید براساس نوع مخزن، ابعاد، درپوش، مسیر وکیوم، اتصالات و دستورالعملهای سازنده انجام شود. محصولات آبادیس برای مراکزی که سیستم جمعآوری سازگار دارند، گزینهای قابل بررسی هستند. سازگاری با دستگاههای صاایران یا آریووک باید پیش از خرید و استفاده، توسط واحد فنی تأیید شود؛ یکسانبودن ظرفیت اسمی بهتنهایی کافی نیست.
نکات کلیدی هنگام خرید دستگاه ساکشن دامپزشکی
در انتخاب دستگاه، به قدرت و پایداری مکش، قابلیت تنظیم فشار، ظرفیت مخزن، فیلتر و محافظ سرریز، سهولت نظافت، خدمات پس از فروش و سازگاری لولهها و کیسههای مصرفی توجه کنید. دستگاه باید متناسب با نوع و تعداد اقدامات درمانی مرکز انتخاب شود. توصیه میشود پیش از خرید، نیازهای بالینی و الزامات فنی بهصورت مکتوب با فروشنده یا سازنده بررسی شوند.
نگهداری و بررسی دورهای دستگاه
پیش از استفاده، اتصالات، سلامت لولهها، وضعیت مخزن و عملکرد فشار منفی را مطابق راهنمای سازنده کنترل کنید. فیلترها و اقلام یکبار مصرف باید در زمان مقرر تعویض شوند و استفاده مجدد از کیسه یکبار مصرف مجاز نیست. پس از هر اقدام، قطعات چندبارمصرف و سطوح خارجی دستگاه مطابق دستورالعملهای بهداشتی مرکز نظافت و در صورت لزوم ضدعفونی شوند .
اصول نظافت و ضدعفونی تجهیزات ساکشن در مراکز دامپزشکی
نظافت (Cleaning) و ضدعفونی (Disinfection) دو فرایند متفاوت اما مکمل در کنترل عفونت هستند. نظافت با هدف حذف آلودگیهای قابل مشاهده و مواد آلی انجام میشود، درحالیکه ضدعفونی برای کاهش یا غیرفعالسازی عوامل میکروبی روی سطوح و تجهیزات به کار میرود.
براساس راهنمای انجمن بیمارستانهای حیوانات آمریکا (AAHA)، وجود مواد آلی میتواند اثربخشی برخی مواد ضدعفونیکننده را کاهش دهد. بنابراین در قطعاتی که قابلیت استفاده مجدد دارند، رعایت ترتیب صحیح نظافت و ضدعفونی مطابق دستورالعمل سازنده اهمیت دارد.
در سیستم ساکشن دامپزشکی، توجه به سطوح خارجی دستگاه، مخازن نگهدارنده، اتصالات قابل استفاده مجدد و بخشهایی که احتمال تماس با ترشحات دارند ضروری است. انتخاب ماده ضدعفونیکننده نیز باید براساس سازگاری با جنس تجهیزات، نوع آلودگی، غلظت مجاز و زمان تماس تعیین شود.
در صورت استفاده از کیسه ساکشن یکبار مصرف، کیسه مصرفشده نباید مجدداً استفاده شود؛ بااینحال سایر اجزای چندبارمصرف سیستم همچنان به بررسی و نظافت مناسب نیاز دارند.
جمعبندی
دستگاه ساکشن دامپزشکی برای مدیریت خون و ترشحات در اقدامات درمانی و جراحی حیوانات اهمیت دارد. دستگاههای صاایران و آریووک از گزینههای قابل بررسی در بازار هستند، اما انتخاب آنها باید بر مبنای مدل دقیق و مشخصات فنی باشد. در کنار دستگاه، سیستم جمعآوری ترشحات نقش مهمی در بهداشت و گردش کار مرکز دارد. شرکت مخازن طبی آبادیس با تولید کیسه ساکشن یکبار مصرف، راهکاری برای بررسی و استفاده در سیستمهای سازگار ارائه میدهد. برای انتخاب صحیح، لازم است سازگاری فنی تجهیزات پیش از استفاده تأیید شود.
منابع و مراجع
[۱] Sturgeon, C., Lamport, A. I., Lloyd, D. H., & Muir, P. (2000). Bacterial contamination of suction tips used during surgical procedures performed on dogs and cats. American Journal of Veterinary Research, 61(7), 779–783.
[۲] Stull, J. W., et al. (2018). 2018 AAHA Infection Control, Prevention, and Biosecurity Guidelines. Journal of the American Animal Hospital Association, 54(6), 297–326. https://doi.org/10.5326/JAAHA-MS-6903
[۳] American Animal Hospital Association (AAHA). Infection Control Strategies. https://www.aaha.org/resources/2018-aaha-infection-control-prevention-and-biosecurity-guidelines/infection-control-strategies/
[۴] Sturgeon, C., Lamport, A. I., Lloyd, D. H., & Muir, P. (2000). Bacterial contamination of suction tips used during surgical procedures performed on dogs and cats. American Journal of Veterinary Research, 61(7), 779–783. https://doi.org/10.2460/ajvr.2000.61.779
[۵] American Animal Hospital Association (AAHA). (2018). Infection Control, Prevention, and Biosecurity Guidelines — Overview of ICPB Procedures. https://www.aaha.org/resources/2018-aaha-infection-control-prevention-and-biosecurity-guidelines/procedures-overview/


