از جمله خطرناکترین نوع زبالهها، میتوان به پسماندهای عفونی بیمارستانی اشاره کرد؛ این پسماندها میتوانند از جمله عوامل بیماریزا و تهدیدکننده سلامت انسان و حتی دیگر موجودات باشند. برای دفع این زبالهها باید پروتکلهای بهداشتی را به درستی رعایت کرد؛ چون در اثر سهل انگاری، ممکن است خسارات جبران ناپذیری به افراد زده شود.
برای اینکه به عمق اهمیت ماجرا پی برد، ابتدا باید دانست که پسماندهای بیمارستانی دقیقا به چه نوع پسماندهایی گفته میشود؛ آیا تمام این پسماندها خطرناک هستند؟ راههای دفع این زبالهها به چه صورتی است؟ در ادامه میخواهیم به این سوالات پاسخ دهیم. از شما دعوت میکنیم تا انتهای مقاله همراه ما باشید.
انواع پسماندهای عفونی بیمارستانی
به گفته CDC (مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا) شواهد اپیدمیولوژیک حاکی از آن هستند که پسماندهای عفونی متعلق به بیمارستانها نسبت به پسماندها و زبالههای خانگی آلودگی بیشتری ندارند. با این حال در جهان افراد زیادی که سهوا در معرض پسماندهای بیمارستانی قرار میگیرند، به انواع بیماریهای هپاتیت و HIV مبتلا شدهاند.
طبق مطالعات و تحقیقات صورت گرفته، در 10 تا 52 درصد پسماندهای بیمارستانی و دیگر مراکز بهداشتی حتی پس از ضدعفونی شدن، همچنان احتمال سرایت بیماریهای مختلف وجود دارد.
انواع مختلف پسماندهای بیمارستانی به چهار گروه زبالههای عفونی، زبالههای خطرناک، زباله رادیواکتیو و ضایعات عمومی تقسیم میشوند که هرکدام را به اختصار توضیح خواهیم داد.
زبالههای عفونی
همانطور که از اسمش پیدا است، زبالههای عفونی به مجموعهای از پسماندهای عفونی گفته میشود که خطر ابتلا به عفونت در انسان یا حیوانی که در معرض آنها قرار میگیرند را به همراه دارند. این زبالهها میتوانند شامل بافتهای انسانی و حیوانی نمونه برداری شده، بانداژهای خونی، دستکشهای جراحی استفاده شده، گوش پاککنی که با آن نمونهگیری شده است، کشتهای میکروبیولوژیکی یا… باشند. حتی در برخی موارد، برخی از زبالهها را به عنوان زبالههای پاتولوژیکی برچسبگذاری میکنند تا مشخص شود که این زبالههای مشخص شده، بیماریزا هستند
بانداژهای خونی دستکشهای جراحی و مواردی از این قبیل در زمره زبالههای عفونی قرار میگیرند.
زبالههای خطرناک
این دسته از پسماندها به زبالههایی گفته میشود که از طریق راههایی غیر از راههای عفونتی موجب آسیب رساندن به انسانها و حیوانات میشوند. برخی از این پسماندها شامل مواد شیمیایی (چه صنعتی و چه پزشکی)، داروهایی که تاریخ مصرف آنها گذشته باشد، ابزارآلات تیز پزشکی مانند سوزن و چاقوی جراحی و دیگر موارد میشوند. پسماندهای خطرناک را باید با رعایت پروتکلهای بهداشتی و به صورت حرفهای دفع کرد.
پسماندهای رادیواکتیوی
زبالههای رادیواکتیوی شامل آن دسته از پسماندهای عفونی بیمارستانی حاصل از درمان و داروهای استفاده شده در پزشکی هستهای، شیمی درمانیها و تجهیزات پزشکی استفاده کننده از ایزوتوپهای رادیواکتیو و غیره هستند.
اگر زبالههای پاتولوژیکی به هر نحوی با پسماندهای رادیواکتیوی برخورد داشته باشند، به عنوان زبالههای رادیو اکتیوی در نظر گرفته میشوند. پسماندهای رادیواکتیوی خطرات زیادی برای سلامتی انسانها و حیوانات دارند که در وهله اول ممکن است علائم آن در بدن دیده نشود، اما به مرور زمان باعث بیماریهای خطرناکی شوند؛ بنابراین برای از بین بردن این پسماندها باید حتما از یک تیم مجرب و حرفهای استفاده کرد.
ضایعات رادیواکتیوی برای سلامتی انسانها و حیوانات بسیار خطرناک هستند و حتما باید از افراد مجرب و حرفهای برای دفع کردن آنها کمک گرفت.
ضایعات عمومی
ضایعات عمومی به تمام پسماندهایی گفته میشود که در هیچ کدام از سه طبقه بندی قبلی قرار نمیگیرند و با زبالههای خانگی یا اداری تفاوتی ندارند.
از آنجایی که از بین بردن پسماندهای عفونی بیمارستانی به نظر آسان میآید، برخی افراد این کار را خودشان انجام میدهند. اما این تصمیم بسیار خطرناک است و میتواند خسارات جبران ناپذیری به وجود آورد. حتما برای از بین بردن زبالههای بیمارستانی از شرکتهایی که کار دفع زبالههای بیمارستانی را به صورت حرفهای انجام میدهند، کمک بگیرید.
انواع روشهای دفع پسماندهای بیمارستانی
حتی اگر بیمارستانها به شیوه صحیحی پسماندهای عفونی را دفع کنند، وقتی این پسماندها از دسترس خارج میشوند، دیگر هیچ کنترلی روی آنها نیست و شرکتهای دفع زبالههای بیمارستانی وظیفه دارند تا آخر مسیر، دفع کردن امن این پسماندها را تضمین کنند.
از آنجایی که انواع مختلفی از پسماندهای بیمارستانی وجود دارد، برای هر کدام نیز باید شیوه مخصوص به خودش را برای دفع اتخاذ کرد. در ادامه برخی از این روشها را نام میبریم و به اختصار توضیح میدهیم. امید است که اطلاعات مفیدی در اختیارتان قرار دهیم.
سوزاندن
یکی از مطمئنترین راهها برای از بین بردن پسماندهای عفونی بیمارستانی، استفاده از روش سوزاندن است که در این روش تمامی زبالهها به طور کامل میسوزند. این روش نسبت به روشهای دیگر پسماندها را کاملا میسوزاند و میکروارگانیزمها را به طور کامل از بین میبرد.
یکی از ایرادات این روش، انتشار گازهای گلخانهای به هوا است که میتواند برای سلامتی افراد و دیگر موجودات زنده بسیار خطرناک باشد. شاید در نگاه اول انتخاب بسیاری از بیمارستانها سوزاندن پسماندهای عفونی باشد؛ اما قبل از هرکاری ابتدا باید ایمنی سوزاندن پسماندها را سنجید و سپس دست به انجام عمل سوزاندن زد.
جداسازی ضایعات مختلف بیمارستانی از یکدیگر در امر دفع پسماندهای عفونی بیمارستانی حائز اهمیت است.
اتوکلاو
در اتوکلاو با استفاده از بخار، پسماندهای بیمارستانی را استریلیزه میکنند. این روش نسبت به روش سوزاندن روش کم هزینهتری است. در این روش در مدت زمان معینی بخار داغ به پسماندهای بیمارستانی برخورد میکند و در آخر کار به واسطه بخار داغ میکروارگانیسمها کاملا از بین میروند.
این روش نسبت به روشهای دیگر هزینه کمتری دارد و برای محیط زیست و سلامتی انسان و حیوانات، خطرناک نیست. البته تمامی پسماندهای بیمارستانی را نمیتوان از طریق اتوکلاو از بین برد؛ اما با این روش در حدود 90 درصد زبالههای پزشکی را میتوان قبل از بردن به محل دفن زباله، ضد عفونی کرد.
مواد شیمیایی
یکی از راههای متداول برای از بین بردن پسماندهای عفونی مایع، استفاده از ضدعفونیکنندههای شیمیایی است. معمولا در این روش از ضدعفونیکنندههای شیمیایی استفاده میشود تا میکروارگانیزمها و پاتوژنها را از بین ببرند؛ اما استفاده از این ضدعفونیکنندهها تنها به مایعات محدود نمیشود و میتوان برخی از جامدات را نیز از این طریق ضد عفونی کرد.
برای اینکه ضد عفونی در این روش بهتر اتفاق افتد، بهتر است پسماندهای جامد را ابتدا آسیاب کنید که به از بین رفتن میکروارگانیزمها اطمینان حاصل شود. پس از اینکه پسماندهای مایع بیمارستانی ضدعفونی شدند، آنها را به درون فاضلابها میریزند و دفع میکنند.
برای از بین بردن پسماندهای عفونی مایع، از مواد شیمیایی استفاده میکنند و در نهایت آنها را به فاضلاب میریزند.
ماکروویو
در این روش پسماندهای عفونی ابتدا خرد میشوند و سپس با آب مخلوط شده و پس از آن، از طریق حرارت زیاد میکروارگانیسمها و دیگر عناصر مضر از بین خواهند رفت. از ویژگیهای مثبت این روش، خرد کردن ضایعات بیمارستانها است که سبب میشود حجم ضایعات کمتر شود.
این روش نسبت به روش سوزاندن از انرژی کمتری استفاده میکند؛ بنابراین میتواند گزینه بهتری نسبت به آن باشد. مانند اتوکلاو، از این روش نمیتوان برای تمامی پسماندهای عفونی بیمارستانی استفاده کرد. اما چیزی حدود 90 درصد پسماندهای بیمارستانی را میتوان از این طریق از بین برد.
اما حال ممکن است این سوال پیش بیاید که کدام روش بهترین راه برای از بین بردن پسماندهای عفونی بیمارستانی است؟ پاسخ این سوال نسبی است؛ یعنی مسئولین این امر باید بسنجند که برای از بین بردن پسماندهای بیمارستان خود کدام راه پاسخگوی نیاز آنها است. البته که روش سوزاندن طرفداران بیشتری دارد؛ چون میتوان بابت از بین رفتن پسماندها اطمینان حاصل کرد. اما این انتخاب برای محیط زیست بسیار خطرناک است و گازهای سمی و گلخانهای تولید میکند. اتوکلاو شاید مطمئنترین و به صرفهترین انتخاب افراد باشد؛ چون گازهای سمی تولید نمیکند و تقریبا گران نیست. با این حال راه مناسب برای از بین بردن پسماندهای بیمارستانی بستگی به نوع زبالههای بیمارستانهای مورد نظر دارد.
دفع ضایعات بیمارستانی امری بسیار خطرناک است که حتما باید روی انجام آن نظارت کامل داشت و آن را جدی گرفت.
کلام آخر
پسماندهای عفونی بیمارستانی در صورتی که در دسترس افراد یا حیوانات قرار بگیرند، میتوانند باعث آسیب رساندن به سلامت انسانها و حیوانات شوند. بنابراین بسیار مهم است که حتما انواع پسماندهای بیمارستان را از یکدیگر تفکیک کنید و برای از بین بردن هر کدام با سنجیدن تمام جوانب روش درست و متناسب با آن را اتخاذ کرد.
برای این کار بهتر است حتما عمل از بین بردن پسماندهای بیمارستانی را به شرکتهایی که تجربه و تمرکز حرفهای بر انجام این کار دارند، سپرد که علاوه بر از بین بردن اصولی پسماند، کمترین آسیب به محیط زیست برسد و افراد در حین کار آسیب نبینند.


